Multimedia drawing on paper
41,5 cm × 41,5 cm
by Mohapi Pepenene.
Ukungabinamhlaba hukukwilikijelwa kwisitinge sembaco yomoya. Ukugxwileka ekuphazamisekeni nokuchwesa, ngathsi hukuva ukulilitela kwetalukati nhoomhana usatibonga usatsho ubuya yi, kusigula kwilo lhelive. Makanye, lekha ukulangatelela ingcazelo indzaba ekha isitingeletani, ukuphindzaphindza. Ukuphindzaphindzeka kwenye imvukela; nakwenye imvuselelo; nakwilo elitsha… Futhsi nh’yayiyana indlela enhtikralata hayo bese ndeleke elinye ilicwa kulhesitingeletani, kulhendzawo entja yokugodzukela kwiyo.
Ukungabinamhlaba hukukwilikijelwa kwisitinge sembaco yomoya, elubhacweni elihumlibe lhawo sitihlanakatela khona ngathsi hukusetjentiswa kodzengeti ukuqhumisa impepho; uthsando luyabusa. Buminimini kuthse kansi iye yaphela- yashuba indaba. Inhlitiyo nomoya tisavingekile ekwamkeleni ukuthsi kunjalo. Isavingekile ekwamkeleni ukujikela kokuxhamleka kukamhayi kulheliGoli. Kungathsi hukutinyikonyela lhawo kuntima ukungena khona. Kube kanye kunjalo kulheli live esilingqubaqhako esifuna ukuqhubeka siphile kwilo; indzaba engqavulisako. Baye batentela ekhapha- baye batentela ePhelindaba baticholela kwani abayifunako ekhathsi ophahleni nh’be nh’keGoli nam nh’totixhintila kwilo helithsi nh’zama okungatsitsa nh’fundza. Abakwithsi, udzadzewethu nobafo bebekubawo siqhwagwa. Umhana engave egula, egulela ukutshona ndingave nh’phila.
Ave kubhidza ukungabinandzawo yokugodvukela kwiyo hoba nh’yati anh’sihowalha na nh’dlula ngetaxi eMathole, okanye na nh’yana umlobo ebondzeni othsi “OPERATION DUDULA,” nangona ihabantfu bakwithsi lhaba. Onke lhamave hawam. Anh’siso isikhambi.
Siyakubuka ukufula kwabanyama kwelimyekwa kudlakalisa ithsemba, ithsemba lokubusa, kodzi ubumnyama butawhlala buvukela urhobhelokwesakhe. Buyohlala burhongela ukuthfothselaniswa kwako konke okuhuthsandzo kube kunye, burhongela konke okutalwa hurhobhelokwesakhe. Kutifanela nje nokugqobhota ngensi evuthsako kwisikhumba esintusi, esimhlophe. Singakhancatela sitindzandze helithsi nabethu bakembili bakhona, kodvwa hakaFarley: “whiteover-black,” iyawhlala ibusa umlibe. Enh’funa sikuhlanakatelane hukuthsi okwethu kwegqa konke okulheli live, okwethu kuchichima ngale- okwethu kuchichimisa iqobho elitibekele amakwebevu
kwigula. Lheti tixukutshwana etitibhululisa nhokukhovisa okumnyama, ooMatanzima hoophamkweni, itibawu torhobhelokwesakhe abati okwenyama, okomHlaba, hokwethu sonke. Abati okwethu ku[lhawo] amaXhosa athsi, “apho kungenje!’ Ilubala ukuthsi emawula kokwekha lhamasuyisu okulibusa lheli sawhlala sigagana nokuhlangana siginyane hoba sikhangelana kwelinye; kwelitsha. Ukuhlasela nokurhongela urhobhelo hukufuftela umlilo ukutshisa nokushiya konke lokhu. Nithsi kungani nidundubala eteNunge, nadlula iLundzini? Sawtingeleta sitinyokothsise, sitawyaluta okwemitinge kuthsembisa; kusidumalise, dze sivumele ukukhangela lhayo kungenje, kwi-elsewhere. Sishoshele okwePoqo ukugcika, siphenduke amaGongqongqo sihlakate, lho mbuso.
Nathsi siyayati ukuthsi kunjani ukugxwila kulhokungazinzi, mhlawumbe hokwenyama isin’yhengi. Siyakwati kahle ukufikela etindzaweni sichagise itilili tokuphehlela nokunqula uMdzali, sibe singati kwani hetibingelelo esifikela kwito etikhe tekhiwa. Sikwati kahle ukwakha ukuzinza okugcogcomako, ibe ihubuqili esibumayako sibondla nhetiNdlondlo tethu. Sikwati kahle ukuthsi umti ukwaDlamini, imichelwane ibe hawo kanye lhawo.
‘Hlo! S[iy]ati kahle kunjani ukuqalisela, sikwati kahle kunjani ukulinyadvula lhelive singabhudvuteli. Esingakwati hukuthsi tingayi itAndlulube ekumele sitidundubale, sitawmana sibuta kuDlamini ukuthsi, “Nsabani na leyaa,” siyilale, siyegqe siqakathse imifula nhamatibuko wayo. Kodzi; siyayati kahle kukekushubeni lhayo esitawkhululeka khona, lhayo kunga-, koba- kuhle khona.
REFERENCES
FARLEY, A. P. (2021). TOWARD A GENERAL THEORY OF ANTIBLACKNESS. In M.-K. JUNG & J. H. C.
VARGAS (Eds.), Antiblackness (pp. 82–104). Duke University Press.
https://doi.org/10.2307/j.ctv1grbbwr.7
Mbolekwa, M. (2025). Amen VI [Oil, Earth, Charcoal on Canvas, 130 × 130]. Ellis Art House. Artwork
Title — Masindi Mbolekwa
Born in Khayelitsha, Western Cape in 2005, Aphelele Tshitshi is an Accounting student at the University of Johannesburg with a deep interest in language practice whose practice operates, and is concerned on the use of unofficial languages, particularly isiBhaca which is his home language. Tshitshi’s work draws from various schools of thought with the black radical tradition to problematize episteme and attack at the historical and contemporary projects that maintain oppression and suppression. His practice not only attacks but proposed liberatory praxis of such thought and it manifests through poetry and prose about black spirituality, impermanence, queerhood; blackness and the politic that arises from such conditions.
7 thoughts on “#120: isitinge: ukubhodla”
THIS IS SO GOOD TSHITSHI
thank you so much!
Oh Tshitshi, Makwande Kukhanye kube chosi kube hele
makanye! sibongile kanyhenji !
You are a polyglot of note, to add to your extraordinary talent in writing. Hope to see more from you.
many thank yous! we need a new world!
Das eigene Krautersalz ermoglicht es, individuelle Geschmacksnuancen zu kreieren.
Sie mochten herbal salt ohne additives selbst herstellen, um ein aromatisches und naturbelassenes Krautersalz zu erhalten.
Das Herstellen von Krautersalz ist eine kreative und schmackhafte Methode, um die Kuche aufzuwerten.Man sollte bei der Auswahl der Krauter auf Frische und Qualitat achten, um ein optimales Ergebnis zu erzielen.